หมวดหมู่: Knowledge Sharing

  • เข้าใจลูกค้าให้ดียิ่งขึ้นด้วย Customer Journey Mapping

    ซุนวู เคยกล่าวไว้ว่า Know thy self, know thy enemy. A thousand battles, a thousand victories.

    “รู้เขา รู้เรา รบร้อยครั้งชนะร้อยครั้ง”

    ถ้าอยากจะขายร้อยครั้งขายออกร้อยครั้ง แล้วเรารู้ค้าของเราดีแล้วหรือยังนะ?

    • ลูกค้าเรามาจากช่องทางไหน?
    • ลูกค้าเราชอบอะไร ไม่ชอบอะไร?
    • ลูกค้าเราติดปัญหาตรงไหนบ้าง?

    วันนี้ผมมีเครื่องมือหนึ่งที่ง่ายและมีประสิทธิภาพในการเข้าใจลูกค้า ช่วยให้เราสามารถปรับปรุงผลิตภัณฑ์และบริการให้ดียิ่งขึ้นได้ ซึ่งก็คือ Customer Journey Mapping โดยเครื่องมือนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราเห็นภาพรวมของการเดินทางของลูกค้า แต่ยังช่วยให้เราเข้าใจความต้องการและปัญหาของลูกค้าในแต่ละขั้นตอนอีกด้วยครับ

    Customer Journey Mapping

    ในชีวิตประจำวัน เราอาจเข้าไปอยู่ใน journey ของสินค้าหรือบริการต่างๆ ลองนึกถึงการจองตั๋วเครื่องบินกันครับ มันอาจเริ่มต้นจาก:

    1. กำหนดวันที่จะเดินทาง
    2. ค้นหาเที่ยวบินในเว็บไซต์
    3. เปรียบเทียบราคา
    4. กดจอง
    5. ชำระเงิน

    ในแต่ละขั้นตอนที่เราทำ Tasks เหล่านี้ให้จบสร้างประสบการณ์ให้แต่ละคนต่างกัน และการออกแบบประสบการณ์ให้ดีที่สุดเป็นหน้าที่ของนักออกแบบและเจ้าของธุรกิจอย่างเราๆ นี่คือเหตุผลที่ Customer Journey Mapping เป็นเครื่องมือสำคัญในการบันทึกและวิเคราะห์ขั้นตอนต่างๆ ของลูกค้า ทั้งในโลกดิจิทัลและโลกจริง

    Customer Journey Mapping VS User Journey Mapping VS Experience map

    • Customer Journey Mapping: เป็น journey ของคนที่กลายเป็นลูกค้าเราแล้ว เช่น การจ่ายเงิน สั่งซื้อสินค้า, กด Subscribe หรือทำตามเป้าหมายธุรกิจที่กำหนดไว้
    • User Journey Mapping: เป็น journey ของผู้ที่เข้ามาใช้งาน แต่ยังไม่ได้กลายเป็นลูกค้า
    • Experience map: เป็น journey ของผู้ใช้งานแบบทั่วไป ไม่อิงกับแบรนด์ใดแบรนด์หนึ่ง

    สิ่งที่เหมือนกันคือการเดินทางของลูกค้า (Flow หรือ Journey) แต่ความแตกต่างอยู่ที่ว่าลูกค้าจ่ายเงินหรือยัง เป็นการเดินทางของคนที่เข้ามาใช้ผลิตภัณฑ์ของเรา หรือเป็น Journey แบบสากล โดยรวมแล้วสามารถเรียกใช้ได้ตามบริบทของการสนทนา เพราะความแตกต่างไม่มากนัก” ส่วนตัวผมจะใช้ Customer Journey Mapping ไปเลยครับ

    การสกัด Customer Journey Mapping

    เราสามารถสกัด Customer Journey Mapping ได้จากการสัมภาษณ์ลูกค้า โดยการพูดคุยเชิงถามว่าเขาผ่านอะไรมาบ้างจนมาถึงสิ่งที่เราสนใจ การสัมภาษณ์นี้ควรมีคำถามที่ชัดเจนและครอบคลุมทุกขั้นตอนของ journey เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ละเอียดและมีความถูกต้อง ตัวอย่างคำถามที่อาจใช้ในการสัมภาษณ์เช่น “ครั้งล่าสุดที่คุณใช้บริการของเราเมื่อไหร่ ทำอย่างไรบ้าง?” หรือ “มีปัญหาอะไรบ้างที่คุณพบระหว่างการใช้งาน?” โดยควรเป็นคำถามปลายเปิดให้ลูกค้าเราเล่ามานั่นเองครับ

    โครงสร้างการทำ Customer Journey Mapping

    โครงสร้างการทำจะมีอยู่ 3 ส่วนหลักๆ:

    1. Lens: ข้อมูลของคนที่เราเล่าเรื่อง มีข้อมูลเช่น Demographics, Scenario หรือ Goal & Expectation
    2. Experiences: สิ่งที่เขาทำ นึกคิด ความรู้สึก ณ ตอนนั้น รวมไปถึง Touchpoint
    3. Opportunities: สิ่งที่เราต้องไปพูดคุยในทีมว่าขั้นไหนสามารถทำให้ดีขึ้นได้ ซึ่งอาจจะดูจาก Feeling ความสับสน หรือจุดที่ดีอยู่แล้ว เราเอาไปเสริมต่อยอดยังไงได้บ้าง

    การปรับปรุงและการใช้ Customer Journey Mapping

    หลังจากทำ Customer Journey Mapping เสร็จเรียบร้อย ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงไปได้อีกครั้ง ถ้าเราสัมภาษณ์คนเพิ่ม โดย 1 journey mapping มักแทนคน 1 คน หากมีหลาย journey mapping เราก็ควรปรึกษาคนในทีมว่าเราจะเลือกแก้ปัญหา หรือเห็นโอกาสใดน่าเข้าไปทำ ตัวอย่างเช่น การใช้ Customer Journey Mapping อาจช่วยให้เราพบว่าลูกค้ามีปัญหาในการใช้งาน Application ของเราในขั้นตอนการสมัครสมาชิก ดังนั้นเราจึงสามารถปรับปรุงการออกแบบ User Interface เพื่อให้ง่ายต่อการใช้งานมากขึ้น

    การใช้ Frame ปัญหาให้ชัดเจนขึ้น

    เมื่อเราตกลงกับทีมได้แล้วว่าสนใจจุดใด ให้เราลองกำหนดว่าปัญหาเหล่านั้นมีองค์ประกอบอะไรบ้าง 3 อย่าง เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น:

    1. Context: ปัญหานี้เกิดกับใคร คืออะไร ที่ไหน เวลาและความถี่
    2. Severity: ใครได้รับผลกระทบบ้าง และถ้าไม่แก้จะเกิดอะไรขึ้น
    3. Goal & Metric: เป้าหมายที่เราจะทำ รวมถึงวิธีการวัดผลต่างๆ

    ตัวอย่างเช่น หากเราได้รับข้อมูลว่าลูกค้าประสบปัญหาในขั้นตอนการชำระเงิน เราอาจต้องสำรวจเพิ่มเติมว่าปัญหานี้เกิดกับใครบ่อยที่สุด และจะส่งผลกระทบอะไรหากไม่แก้ไข จากนั้นกำหนดเป้าหมายในการปรับปรุงและวิธีการวัดผล

    ประโยชน์ของ Customer Journey Mapping

    การทำ Customer Journey Mapping มีประโยชน์หลายประการ เช่น:

    • การเข้าใจลูกค้า: ช่วยให้เราเข้าใจลูกค้าในแต่ละขั้นตอนของการใช้งานผลิตภัณฑ์หรือบริการ
    • การปรับปรุงผลิตภัณฑ์: ช่วยให้เรารู้ว่าควรปรับปรุงผลิตภัณฑ์หรือบริการในจุดไหนเพื่อให้ลูกค้าได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด
    • การหาโอกาสใหม่ๆ: ช่วยให้เรามองเห็นโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือบริการใหม่ๆ ที่ตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ดียิ่งขึ้น
    • เข้าใจเพื่อนร่วมทีม: ช่วยให้เพื่อนร่วมทีมเข้าใจงานไปในทิศทางเดียวกัน ไม่หลงทางเสมือนถือเป้าหมายเดียวกัน

    ดังนั้น หากเราต้องการปรับปรุงสินค้าและบริการ หรือหาโอกาสใหม่ๆ ก็อย่าลืมศึกษาและทำ Customer Journey Mapping กันด้วยนะครับ